Sıkça Sorulan Sorular

  • Home

Genel Bilgiler

UV nedir?

UltraViyole ya da Türkçe’de kullanımı bakımında morötesi ışınlar, farklı dalga boylarında ve canlılara verdiği etkilerin sınıflandırılmasıyla adlandırılan, en büyük kaynağı güneş olan ve gözün göremeyeceği ışınlardır. Dalga boylarına göre sınflandırılması şu şekilde olmaktadır.

100 nm’den 200 nm’ye kadar: Uzak morötesi ya da vakum morötesi ışınlar (bu ışınlar sadece havası boşaltılmış ortamlarda bulunurlar)

200 nm’den 280 nm’ye kadar: UV-C ışınlarıdır ve dezenfeksiyon ve algılama için kullanır

280 nm’den 315 nm’ye kadar: UV-B ışınlarıdır ve sertleştirme, bronzlaşma ve tıbbi uygulamalar için kullanılır.

315 nm’den 400 nm’ye kadar: UV-A (veya “UV’ye yakın”) – baskı, sertleştirme, litografi (taş baskı), algılama ve tıbbi uygulamalar için kullanılır

UVD nedir?

Ultraviyole (morötesi) dezenfeksiyonun kısaltmasıdır.

UVC nedir?

UV nedir? sorusunun cevabında da görüldüğü gibi UV-C gözle görülmeyen ve dalga boyu 200 ile 280 nm arasında bulunan bir ışık biçimindedir.Mikro organizmaların moleküler yapısına en çok etkileyen ve hasar verdiği bilimsel olarak kanıtlanan UV-C dalga boyu 254 nm olarak bulunmuştur.

Bu bilimsel yayımlardan birini burada bulabilirsiniz: Overview of the Inactivation by 254nm Ultraviolet Radiation of Bacteria with Particular Relevance to Biodefense, Thomas Coohill – Physics Department, Siena College and Jose-Luis Sagripanti – Edgewood Chemical Biological Center, Research, Development, and Engineering Command, U.S. Army, Photochemistry and Photobiology 84(5):1084-90 · June 2008)

UVC ışınmanın mikro organizmalara etkisi nedir?

UV ışınım kısa dalga boyu ve yüksek enerjisi nedeniyle her çeşit mikroorganizmayı öldürebilir. UV ışınının en büyük antimikrobik etkinliği 250-260 nm (253.7 nm) dalga boyu bölgesindedir. Bu dalga boyu, DNA tarafından en etkin şekilde absorbe edilen dalga boyudur. Hücresel DNA’larca absorbe edilen UV radyasyon enerjisi, bitişik timin bazları arasında kimyasal kovalen bağlar oluşturarak timin dimerleri meydana getirir. Ortaya çıkan bu timin dimerleri hücresel UV hasarının başlıca mekanizmasını oluşturur. Bu UV nedeniyle oluşan timin dimerleri DNA iplikçiklerinde katlanmalara neden olur, DNA’nın doğal helikal yapısı bozulur. Bu durum hücre bölünmesi öncesi kromozom replikasyonunu güçleştirir, genlerin transkripsiyonu ve ekspresyonu yapılamaz. Kromozom replikasyonu yapılabilse bile üreyemeyen mutant hücreler ortaya çıkacaktır. Timin dimerleri yaşamsal fonksiyonları olan genlerde görüldüğünde, DNA replikasyonunu engellediğinde öldürücüdür.

Belli koşullarda bazı organizmalar DNA hasarını onarabilir ve üremenin tekrar mümkün olabileceği aktif bir duruma dönebilir. UV ışınının şiddetinin çok yoğun olduğu durumlarda hasar çok yaygın olur ve bu durumda onarım olanaksızdır. Onarım mekanizmalarından ilki, çoğu mikroorganizmaların sahip olduğu ışıkla harekete geçen onarım sistemidir. Fotoreaktivasyon denilen bu sistem, timin dimerlerini ayırarak etki gösterir. Fotoreaktivasyon görülebilir dalga boyundaki güneş ışığının katalizör etkisinin sonucudur. Şigella gibi bazı bakteriyel patojenler fotoreaktivasyon sistemine sahiptir, fakat virüsler ve bazı bakterilerde bu mekanizma yoktur. Bazı mikroorganizmalarda ışığa gereksinim duymayan karanlık reaktivasyon (darkreactivation) denilen diğer bir onarım sistemi bulunur. Bu sistemde timin dimerleri taşıyan kısa DNA zincirleri kesilip atılır. Onarım belli bir sürede yapılabilir, bu süre içinde onarım olmazsa, hasar geri dönüşsüz olacaktır.

(Kaynakça: Ultraviyole Lambalarının Kullanımı, 5. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi – 2007, Doç. Dr. Nuri Özkütük, Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, MANİSA)

UV dezenfeksiyon yapılan yerlerde koku olur mu?

UVC cihazları, özellikle sağlık sektörü olmak üzere birçok endüstride havanın ve yüzeylerin başarılı bir şekilde dezenfeksiyonu için kullanılmaktadır. Bununla birlikte, bu cihazların kullanımıyla, dezenfekte edildikten sonra, uçucu organik bileşikler (VOC’ler) olarak da bilinen bir artık kokunun olduğu sıklıkla fark edilmiştir. Bu koku, çürük yumurta, sarımsak veya yanan saçlara benzer bir sülfürik koku olarak tanımlanmıştır.

UVC cihazlarının dezenfekte ettiği alanlarda, insan varlığına bağlı olarak toz konsantrasyonlarındaki insan derisi hücre miktarı son derece yüksektir. Toz parçacıklarında yüksek keratin ve sistein seviyeleri ile UV-C dezenfeksiyonuna bağlı olarak her iki molekülde de kimyasal bağların kırılması, kükürt içeren tiyol oluşumuna neden olur. Tiyoller, UV cihazlarının dezenfeksiyondan sonra odalarda hoş olmayan bir kokuya neden olmasının başlıca nedenidir.

UVC ışınmanın dezenfeksiyon yapılan yere uzaklığı önemli midir?

Dezenfeksiyon yöntemi olarak UV-C kullanımını zorlaştıran bir ışık yasası, mesafedeki yoğunluğa bağlı olunmasıdır. Mesafe boyunca ışık yoğunluğunun kaybı, ters kare yasası kullanılarak kolayca hesaplanabilir.

1m’deki UV-C yoğunluğunun %100 olduğunu biliyoruz, bu nedenle 2m’deki ışık yoğunluğu %25’e (4 kat) düşecek. 3m’de yoğunluk %11’e (dokuz kat) daha fazla düşer ve 4m’de yoğunluk sadece %6.25’tir.

Ters kare kanunu, 1m mesafede elde edilen aynı UV-C yoğunluğuna (veya antiseptik etkiye) ulaşmak istediğimizde, 3m mesafeden 9 kat daha uzun ve 4m mesafeden 16 kat daha uzun süre yayılması gerektiğini belirtir.

2017 yılında, yerel bir hastanede UV-C cihazından gelen ışığın yoğunluğunu ölçmek için bir deney Blue Ocean Robotics tarafından gerçekleştirildi. Işık yoğunluğu, maksimum yoğunluk kırmızı ile gösterilen bir Spektrofotometre kullanılarak ölçüldü (aşağıya bakınız). Deney, ışık yoğunluğunun küçük bir tek hasta odasında bile mesafeden nasıl önemli ölçüde etkilendiğini açıkça gösterdi. Resim 1 ve 2, tek bir konumdan yayıldığında ışık yoğunluğunun mesafe boyunca nasıl büyük ölçüde düştüğünü gösterir. Resim  3’te gösterilen maksimum UV-C ile tek odanın tamamen kapsanmasının ancak 6 ayrı pozisyondan elde edilen sonuçlar birleştirildiğinde elde edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Resim 1Resim 2Resim 3

Resim 1                                                         Resim 2                                                        Resim 3

UVC ışınma gölgede kalan alanlara etki eder mi?

Çoğu insan ışığın düz yönlerde her yöne gittiğini ve ışık yolundaki nesneleri gölgede bıraktığını bilir (bkz. Şekil 1). Bununla birlikte, sorunu yeniden gözden geçirmek ve dezenfeksiyon için ışık kullanırken gölgelemenin yarattığı zorlukları anlamak önemlidir.

Şimdiye kadar, güneş sistemindeki en güçlü UV-C radyasyon kaynağı Güneş’tir. Güneş tarafından her saniye üretilen UV-C miktarı, birleştirilmiş UV-C dezenfeksiyonu tarihinde yapay olarak üretilen tüm UV-C miktarından daha yüksektir (bkz. Şekil 2).

Ağustos ortalarında tatilde olduğunuzu ve Güneş’te çok fazla zaman geçirmenin tehlikelerini hayal edin. Güneş yanığı, UV ışığına aşırı maruz kalmanın iyi bilinen bir sonucudur. Şimdi, neden geceleri güneş yanığı alamadığınızı düşünmeyi bıraktınız mı? Cevap basit! Dünyanın güneşe bakan kısmı, ışığı Güneş’ten uzağa bakan kısımdan engeller. Aksi takdirde, gece ve gündüz olarak bilinir (bkz.Şekil 2).

Şimdi bu temel fizik yasasını bir hasta odasına veya ameliyathane senaryosuna uygularsak; insan yapımı bir cihazın, Güneş’in yapamayacağını gerçekleştirmesini nasıl bekleyebiliriz? Bir dezenfekte ortamında gölgelenmeyi önlemek için tek etkili yaklaşım, ışık kaynağını (UV-C cihazı) gerektiği kadar yeniden konumlandırmaktır.

UV dezenefeksiyon canlılara zarar verir mi?

Ultraviyole ışınma son derece enerjik bir radyasyondur. Bu nedenle ultraviyole ışınmanın, bu tür radyasyondan etkilenen moleküller arasında reaksiyonlara neden olabileceği anlamına gelir. UV radyasyonu 3 sınıfa ayrılır: UV-A, UV-B ve UV-C. UV spektrumunun Ultraviyole-C (UV-C) bölgesi 280 nm’nin altındaki dalga boylarını içerir; bu yüksek enerjili dalga boyları ozon tarafından emilir ve yeryüzündeki güneş ışığında mevcut değildir.

Çoğumuz UV-A ve UV-B dalga boylarında güneş ışığından geçen UV enerjisinin zararlı etkilerine aşinayız, bu da UV “güneş yanığı” inhibitörlerine veya güneş bronzlaşmasına neden olur. Plastikler, boyalar ve kauçuklar gibi UV radyasyonunun etkilerine dayanacak şekilde tasarlanmış ürünlere de aşinayız. Bununla birlikte, UV-A ve UV-B dalga boylarından farklı olarak, UV-C bandı UV-A’nın iki katından fazla elektron volt enerjisine (eV) sahiptir ve yıkıcılığına ek olarak organik maddeler tarafından iyi emilir (yansıtılmaz).

Bu güç, UV-C’nin bir organizmayı hücresel düzeyde kırmasına ve DNA’sını etkili bir şekilde karıştırmasına izin verir. UV-C’nin insan vücudu üzerindeki etkileri maruz kalma süresine bağlı olarak değişir, ancak ciltte ağrılı yanıklara neden olabilir. Ayrıca doğrudan gözlenirse korneada geçici hasara neden olabilir. Bu tehditlerin yanı sıra, UV-C insan cildi için bilinen bir kanserojendir.

Bitkiler fotosentez için güneş ışığı kullanır ve güneş ışığında bulunan ultraviyole radyasyona maruz kalırlar. Normal büyüme koşulları altında, UV-C ışığının bitkiler üzerinde etkileri görülmez.UV-C ışınlama uygulamasının sera süs bitkileri üzerindeki etkileri incelenmiş ve dallanmayı arttırmak, bitkilerin yüksekliğini azaltmak ve bazı durumlarda etkilemek için UV-C’nin çok umut verici kullanımlarını göstermiştir. Ancak burada kullanılan doz çok önemli olmaktadır. Dezenfeksiyon amacı mikro organizmaları yokedebilmek amacı olduğundan uygulanan dezenfeksiyon süresi bitkilere zarar verecektir.

Yukarıdaki bilgilerin ışığında dezenfeksiyon kullanılacak alanda canlı ve bitki bulunmaması ya da bunların UV-C ışınmaya dayanıklı kalkanlar ile korunması gereklidir.

UVD Robot Nedir?

UVD Robot nedir?

UVD Robot, yoğun UV-C ışığı yayarak, çok, orta ve az dokunulan yüzeylerde kendi kendine çalışan otonom mobil bir platfomdur. Robotun güvenli çalışma mekanizması insan hatasını %100 ortadan kaldırmayı başarmıştır. Kullanıcı dostudur ve temizlik personelinin kolayca, her gün çalıştırabileceği sadelikte tasarlanmıştır. Bırakıldığı ortamda insan eli değmesine gerek kalmadan kendi kendine yer değiştirerek çalışır. Böylece tüm kritik alanlar maksimum pratiklikte dezenfekte edilir.

UVD Robot, robotik mekanizmasıyla UVC dezenfeksiyon yöntemlerinin, yoğun ışık kaynaklarının kullanıcı personel vüzerinde yarattığı yıkıcı etkileri berteraf eder, kullanım sırasında ve sonrasında güvenlik seviyesini artırarak opersyonel verimliliği maksimuma taşır.

UVD Robot, normal 35m2 lik oda+tuvalet alanında ve 10dk. içinde tüm bakterilerin %99,99 unu dezenfekte eder.

UVD Robot diğer dezenfeksiyon yöntemlerinin yerini alır mı?

UVD Robot, düzenli temizlik iş akışının bir parçası olarak kullanılır ve bulaşıcı hastalıkların, virüslerin, bakterilerin ve diğer zararlı organik mikro organizmaların DNA yapılarını parçalayarak yayılmasını önlemeyi ve azaltmayı amaçlar.

UVD Robot nerelerde kullanılabilir?

Aşağıda UVD Robot uygulamalarının bir listesi verilmiştir:
• Hükümet binaları: Üniversiteler, anaokulları, okullar, hapishaneler, liman otoritesi, havaalanları, uçaklar, trenler / metro
• Sağlıkla ilgili: Hastaneler, klinikler, ilaç, yaşam bilimleri
• Perakende / mağazalar: Büyük mağazalar, diş hekimleri
• Temizlik şirketleri ve tesis yönetimi: (Büyük) genel olarak ofis alanı dezenfeksiyonu
• Lojistik: Yük terminalleri, depolar
• Endüstri: Standart üretim alanları, temiz odalar vb. Üretim alanları.
• Ofis alanları: Ofisler, kantinler, soyunma odaları
• Turizm: Oteller, tatil köyleri, kumarhaneler

Başlangıçta sağlık kurumlarının dezenfeksiyon ihtiyaçlarını karşılamak amacaıyla tasarlanmıştır. Özellikle hastanelerin ameliyat odalarında çok etkili olduğu görülmektedir. (Bkz. Video 1)

REDUCE Surgical Site Infection from Simon Ellison on Vimeo.

Özellikle Covid-19 pandemisinden dolayı talep ve sipariş istekleri artmıştır. Spor salonları, ofisler hatta evler içerisinde dahi UVD Robot kullanımı talep edilmeye başlamıştır. Bu örnekleri LinkedIn şirket sayfamızda bulabilirsiniz.

UVD Robot hangi yüzeylerde hareket edebilir?

Büyük alanların dezenfeksiyonu için neler gereklidir?

Büyük alanların dezenfeksiyon süresini azaltmak için birden fazla robotun bir arada çalışabileceği iş akışları oluşturulabilir. Bunu da planlarken daha fazla insan kaynağına ihtiyaç olmadığını özellikle belirtmek isteriz. Bir örneğini aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz.

Outbreak control from Simon Ellison on Vimeo.

UVD Robot kapıları açabilir mi?

Aksesuar olarak temin edilebilen Bluetooth adaptörü ile otomatik kapıların açılıp kapanması yapılabilmektedir.

UVD Robot elcil olarak kullanılabilir mi?

Evet. Bir operatör gerekli olduğunda üzerindeki tablet vasıtası ile UVD Robotu ekran üzerindeki yön tuşlarını kullanarak dezenfekte işlemini gerçekleştirebilir. Unutulmaması gereken önemli nokta, operatörün UV-C ışınlarına dayanıklı giysiler ile kendini koruması gereklidir. Bir operatör aynı tablet ile 10 robota kadar elcil kullanımını yapabilir.

UVD Robotun dezenfeksiyon işlemi sırasında pili bitirse ne olur?

UVD Robot yazılımı içinde otonom fonksiyonları içinde kendi üzerinde kullandığı pillerin güç seviyelerini kontrol etmektedir. Pil güç seviyeleri kritik noktaya geldinde UVD Robot şarj istasyonuna otomatik olarak yönlenmektedir.

UVD Robotun dezenfeksiyon işlemi yapacağı yerde canlı bulunuyor ve hareket ettirilemiyorsa, çözüm nedir?

Bu videoda UV-C kalkanlarının nasıl kullanıldığı ve yapılan testi görebilirsiniz:

UV-C SHIELD from UVD Robots from Simon Ellison on Vimeo.

UVD Robot dezenfeksiyonu ne kadar etkilidir?

Bu sorunun cevabını Xenon darbeli ışık ile UVD Robot arasındaki karşılaştırma testleri ile aşağıdaki videoda görebilirsiniz. Bu testler bağımsız klinik çalışmaları olarak özet verilmiştir. Detaylı bilgiye şirketimiz ile teamsa geçerek alabilirsiniz.